Rehber
Periyodik kontrol takvimi: hangi ekipman ne sıklıkla kontrol edilir?
Güncelleme: 2026-10-05
Kısaca
Yasal periyodik kontroller ayrı yönetmeliklerde dağınık durur ama hepsi aynı mantıkla yönetilir: ekipman listesi, her biri için periyot ve dayanak, son kontrol tarihi ve raporu, sonraki tarih. Takvim ekipman başına değil lokasyon başına tutulur; “uygun değil” çıkan her bulgu giderilene kadar ayrı takip edilir.
Periyodik kontrol neden idari işlerin en riskli başlığıdır?
Bir iş kazasından ya da yangından sonra ilk istenen belge, ilgili ekipmanın son periyodik kontrol raporudur. Raporun olmaması ya da “uygun değil” çıkan bulgunun giderilmediğinin anlaşılması, sorumluluğu doğrudan işverene ve uygulamada çoğu zaman idari işler birimine yöneltir. Kontrollerin kendisi teknik bir iştir; ama tarihin kaçmaması, raporun bulunması ve bulgunun kapatılması tamamen takip işidir.
Yaygın periyotlar
Aşağıdaki tablo yaygın uygulamayı gösterir. Periyot ekipmana, kullanım yoğunluğuna ve işyerinin tehlike sınıfına göre değişebilir; kendi listenizi iş güvenliği uzmanınızla doğrulayın.
| Kontrol | Yaygın periyot | Dayanak |
|---|---|---|
| Asansör periyodik kontrolü | Yılda bir (A tipi muayene kuruluşu) | Asansör İşletme, Bakım ve Periyodik Kontrol Yönetmeliği |
| Asansör bakımı | Ayda en az bir | Aynı yönetmelik |
| Kaldırma ve iletme ekipmanları (forklift, vinç, caraskal) | Yılda bir | İş Ekipmanları Yönetmeliği Ek-III |
| Basınçlı kaplar (kompresör tankı, hidrofor, kazan) | Yılda bir; hidrostatik test ayrıca | İş Ekipmanları Yönetmeliği Ek-III |
| Elektrik iç tesisatı, topraklama, paratoner | Yılda bir | Topraklamalar Yönetmeliği, İş Ekipmanları Yönetmeliği |
| Yangın söndürme tüpleri | Yılda bir bakım, ayda bir görsel kontrol | TS ISO 11602-2, Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik |
| Yangın algılama, sprinkler, hidrant, acil aydınlatma | Yılda bir | Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik |
| Acil durum tatbikatı | Yılda en az bir, tutanakla | İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik |
| Risk değerlendirmesinin yenilenmesi | Çok tehlikeli 2, tehlikeli 4, az tehlikeli 6 yılda bir | Risk Değerlendirmesi Yönetmeliği |
| İSG kurulu toplantısı (50+ çalışan) | Çok tehlikeli ayda bir, tehlikeli 2 ayda bir, az tehlikeli 3 ayda bir | İSG Kurulları Hakkında Yönetmelik |
Takvimi nasıl kurmalı?
1. Lokasyon bazında ekipman listesi. Kaç asansör, kaç basınçlı kap, kaç yangın tüpü var? Adet ve konum yazılır (ör. “48 adet yangın tüpü, tüm bina”).
2. Her kontrol için son tarih ve rapor. Son raporun tarihi, kontrolü yapan kuruluş ve rapor numarası. Sonraki tarih = son kontrol + periyot.
3. Hatırlatma süresi. Kontrol kuruluşundan randevu almak zaman ister; yaklaşık bir ay önceden uyarı yeterlidir.
4. Bulgu takibi. Rapor “uygun değil” ya da “kısmen uygun” ise bulgu ayrı bir iş olarak açılır; giderildiği tarih ve yapılan düzeltme yazılır. Bulgusu açık ekipman bir sonraki kontrole kadar risk taşır.
Kurgusal örnek
Bir fabrikada 9 yasal kontrol tanımlı. Topraklama ölçümü 20 gün gecikmiş, kaldırma ekipmanı kontrolü 8 gün gecikmiş, yangın tüpü bakımı 3 gün sonra, basınçlı kap kontrolü 12 gün sonra. Geçen yılki elektrik kontrolünde bir bulgu “uygun değil” çıkmış ve hâlâ kapatılmamış.
- Bugünün iş listesi: 2 gecikmiş kontrol için randevu, 2 yaklaşan kontrol için teyit.
- Açık bulgu: elektrik panosundaki düzeltme yapılıp tarihiyle kapatılmalı; aksi hâlde bir sonraki rapor da aynı bulguyla gelir.
Sık yapılan hatalar
- Takvimi kontrol firmasına bırakmak: firma değişince takvim de kaybolur.
- Raporu e-posta ekinde bırakmak: denetimde aranır, bulunmaz.
- “Uygun değil” raporunu dosyalayıp bulguyu kapatmamak.
- Tatbikatı ve risk değerlendirmesini takvime almamak: ekipman değildir ama aynı şekilde süreye bağlıdır.
Bu yazı genel bilgi amaçlıdır. Vergi ve muhasebe uygulamalarında kendi mali müşavirinize danışın.